Hızlı Arama Robotu
Hızlı Arama Robotu
Öğrencilerde Disleksi Belirtileri ve Müdahale

Öğrencilerde Disleksi Belirtileri ve Müdahale

  • Ana Sayfa
  • MAKALE
  • Öğrencilerde Disleksi Belirtileri ve Müdahale

Disleksi nedir?

Disleksi dinleme, konuşma, okuma, yazma, akıl yürütme ile matematik yeteneklerinin kazanılmasında ve kullanılmasında önemli güçlüklerle kendini gösteren bir öğrenme bozukluğudur. İlkokula başlayan disleksili çocuklarda eğitim alabilecek zihinsel gelişim henüz tamamlanmadıgı için okuyamazlar, yazamazlar ve matematiksel işlemleri kavramada zorluk çekerler. Ancak bu onların zeka düzeylerinde bir sorun olduğunu göstermez. Hatta zeka düzeyi çok yüksek çocuklarda da görülmektedir. Fakat bazen hastalık farkedilmeyebilir. Disleksililer zeka düzeyleri düşük olmadığı gibi özel yeteneklere de sahip olabilirler. Buna önemli kanıt disleksili olduğu bilinen bilim adamları ve sanatçılardır: Albert Eistein, Leonardo da Vinci, Tom Crouse, Mickey Mouse gibi. Disleksi’li çocuklarda dikkat bozukluğu da görülür. Bu nedenle bu çocuklara bir uzman tarafından sistemli bir dikkat eğitimi verilmelidir.Sözel, işitsel, görsel eğitim metodları seçilmelidir. Sınav sorularını çabuk okuyamazlar ve cevapları yazamazlar. Bu nedenle bu çocuklara sözlü sınav yapılması daha etkin olur. Çoktan seçmeli sınavlarda (test) daha başarılı olurlar.

Disleksi ve Okuma

Disleksinin en önemli belirtilerinden bir tanesi; kişinin okuma düzeyinin yaşıtlarının altında olmasıdır. Ancak yalnızca yavaş okuma Disleksinin belirtisi değildir. Çocuğun okuduğunu anlama oranı bizim için önemli verilerden bir tanesidir. Ayrıca çocuğun yavaş okumasının sebebi, eğitimindeki bazı aksamalardan kaynaklanıyor da olabilir. Eğer bu durumla karşı karşıya iseniz mutlaka bir uzmandan destek almalısınız.

Dislekside yaşanan diğer bir okuma sorunu ise hızlı ve yuvarlayarak okumadır. Bu okuma türünde ise kişi kelimelerin sonuna ekler getirerek okuyabilir. Kişi ‘alıyor’ yerine ‘alıyorlar’ gibi… Yazan kelimeden bağımsız bir kelime de söyleyebilir ‘tencere’ yerine ‘pencere’, ‘bakıyorlar’ yerine ‘bırakıyorlar’ gibi…
Dislekside karşılaşılan diğer bir okuma sorunu ise kişinin heceleri tersten okumasıdır. Örneğin; ‘portakal’ yerine ‘porkatal’, ‘kalabalık’ yerine ‘kabalalık’ gibi. Kişide veya çocukta bu belirtiler var ise mutlaka bir uzaman tarafından değerlendirilmelidir.

Disleksi belirtileri nelerdir?

-Okumayı öğrenirken zorluk yaşama
-Okuma hızının beklenenin altında olması
-Yazarken harf atlama
– Bozuk yazma
-Okurken harf atlama
-Okurken kelimeleri değiştirerek okuma
-Okumakta zorlanma
– Yazarken zorlanma
-Harfleri birbirine karıştırma (b,d,p gibi)
-Rakamları ters yazma (3-6-9… gibi)
-“6-9″,”3-8″,7-4″ gibi rakamları birbirinden ayırt etmede zorluk yaşama
-Okuduğunu anlama ve anlatmada zorlanma
-Sıralı ezber gerektiren konuları ezberlemekte güçlük çekme.(Ayların sırası,haftanın günlerini sıralama)
-Çarpım tablosunu ezberlerken veya ritmik sayarken zorlanma
-Renkleri karıştırma
-Sağı solu ayırt etmekte zorlanma
– Kendini,bir konu hakkında fikrini iyi ifade etmekte zorlanma
-Toplama ve çıkarma işaretini karıştırma
-Ayakkabılarını bağlama gibi motor becerilerde zorlanma
-Okula gitmek istememe
-Yazarken sıra,satır atlama
-İmla kurallarını uygun yazmakta zorlanma
-Noktalı ve noktasız harfleri yazarken ve okurken birbirne karıştırma

Disleksi Erken Tanı Kriterleri

-Kelimeleri yanlış söyleme ,
-Kafiye bulmakta güçlük (masa-kasa vs)
-Oyunları sürdürememek, çabuk sıkılmak,
-Çatal, makas kullanma, bağcık bağlamada güçlük,
-Ayakkabılarını ters giyme,
– Daire, kare gibi şekilleri kopyalayamama,
-Taşırmadan boyama yapamama,
-Bisiklete binememe,
-Kendi ilgi alanı dışındaki aktivitelere karşı isteksizlik,
-Benzerlikleri fark edememe,
-Sağını solunu karıştırma,
-Sıraya koyma güçlüğü,
-Renkleri öğrenememe, karıştırma…

Disleksi olan çocuğa nasıl yaklaşmalı ve nasıl yardım edilmelidir?

Okuma bozukluğu veya genel adıyla öğrenme güçlüğü yaşayan çocukların genellikle çok iyi olduğu özel ilgi alanları vardır. Onları keşfedin ve üzerine gidin. Çocuğunuzun başarısı onu motive edecek ve özgüvenini artıracaktır. Çocuğunuza çeşitli görevler verin. Ona güvendiğinizi söyleyin ve bu küçük görevlerini takip edin. Yerine getirdiği işler için onu tebrik ederek motive edin. Okuma bozukluğu, öğrenme güçlüğü çeken çocukların dikkat süreleri de oldukça kısa olabiliyor. Çocuğunuzun ders masasında dikkati dağıtıcı eşyalar olmamasına özen gösterin. Odasını da dağınık değil; her zaman düzenli tutun. Az önce oyunlardan bahsettik fakat okul ödevi, ders, kitap okuma gibi işleri de mümkün olduğunca oyunlaştırmaya çalışın. Örneğin, çocuğunuz ders çalışırken siz de bir şeyler karalayabilirsiniz. “Hadi birlikte ödevlerimizi yapalım” diyebilir, sırayla okuma gibi faaliyetler gerçekleştirebilirsiniz. Öğrenme bozukluğu olan çocukların yukarıda bahsettiğimiz bir takım olumsuzluklar nedeniyle içine kapanık olabileceklerini unutmayın. Sevgi çok büyük bir güçtür ve ona olan sevginizi her fırsatta sergileyin. Başarısız olduğu konularda üzülmeyin ve ona olan sevginizin, bir işi başarmasıyla alakalı olmadığını hissettirin.

Çocuğunuz veya öğrenciniz okuma güçlüğü çekiyorsa sabırlı olun ve ilginizi azaltmayın. Metinleri sesli okumasını isteyin. Sesli okuma esnasında hem çocuk, hem de siz nerelerde hata yapıldığını görebilir ve düzeltebilirsiniz. Sesli okuma, disleksi için iyi bir egzersizdir.Öğrenme güçlüğü çeken çocukların özgüvenlerinde hasar oluşmaması için onları devamlı tebrik etmek gerekir. Her başarısını tebrik edin ve onunla gurur duyduğunuzu ifade edin. Bu davranış çocuğun başarma isteğini kamçılar. Sevdiği materyaller ile kendisini geliştirmesini sağlayın. Disleksili çocuklar oyunlarla yakından ilgilidirler. Doğru seçilmiş oyunlar disleksi egzersizleri niteliğindedir. Çocuğunuzu başkalarıyla kıyaslamayın ve öğrenme güçlüğü olan çocukların bu konuda çok daha hassas olabileceklerini unutmayın.Sadece sizin dikkatli davranmanız yetmez. Durumu okuldaki görevlilerle de görüşerek dislektik çocuğa nasıl davranılması gerektiği konusunda bilgilerinizi onlarla da paylaşın.

Disleksiye nasıl müdahale edilir?

Disleksi ömür boyu süren bir problem olsa da, çocuklara okuma ve yazma konusunda yardımcı olabilecek çeşitli eğitimsel müdahaleler vardır. Bu müdahalelerin erken yaşta gerçekleşmesi, müdahaleyi etkin kılar. Müdahalenin tipi ve kapsamı ise çocuğunuzun durumuna göre şekillenir. Çocuğunuz için belirli bir eylem planı hazırlanıp alanında uzman bir eğitimci tarafından uygulanabilmektedir.
Disleksi olan çocuklar için çeşitli eğitim müdahaleleri ve programları mevcuttur. Bunlar işinde uzman bir ekip tarafından belirlenen, uzman öğretmenler tarafından verilen bire bir eğitim en etkili olan müdahale yöntemidir. Bu eğitim sırasında çocuk hangi yöntem ile öğreniyorsa o yöntem ile öğretilir. Bazı çocuklar görsel, bazıları kinestetik öğrenme yöntemi ile, bazı çocuk ise her iki yöntemi de kullanarak öğrenir.

Eğer çocuğunuzda öğrenme güçlüğü varsa, eğitim desteği alması gerekmektedir.
Çocuğunuza yardımcı olabilecek teknikler ve destek sağlanırsa çocuk bu güçlüğü aşar. Bilinen en etkili yöntemler:
– Bazen bire bir eğitim veren uzman bir öğretmen ile çalışmak.
– Fonik – kelimeleri oluşturan küçük sesleri tanımlama ve işleme yeteneğini geliştirme üzerine odaklanan özel bir öğrenme tekniği uygulamak.
Disleksili çocuk için sınıf ortamı:
Disleksi dostu bir sınıf ortamı, disleksili öğrencileri kendi güçlü yönlerini ve ilgi alanlarını takip etmeye teşvik eder. Dislektik öğrencilere yönelik yüksek beklentileri elinde bulundururken, zamanlı testlerin ve metin ağırlıklı materyallerin ötesinde, bilgilerini göstermek için makul alternatifler sağlar. Testler gerektiğinde öğretmenler, sınıfta disleksili öğrencilere ekstra zaman ayırmaya veya daha kısa testler yapmaya izin verirler.

Kaynak: Disleksi 

 

Öğrencilerde Disleksi Belirtileri ve Müdahale YAPILAN YORUMLAR