Hızlı Arama Robotu
Hızlı Arama Robotu
Çocuklarda Yas Süreci: 6 Oturumluk Psikolojik Danışma

Çocuklarda Yas Süreci: 6 Oturumluk Psikolojik Danışma

  • Ana Sayfa
  • MAKALE
  • Çocuklarda Yas Süreci: 6 Oturumluk Psikolojik Danışma

Ölüm, yaşamın en önemli gerçeklerindendir. Ölenle ölünmeyecektir ancak yas süreci nasıl geçecektir. Yaşamın en büyük acılarından olan yas yaşantısında, bireysel farklılıklar olmakla beraber benzer duygular yaşanmakta, benzer tepkiler verilmektedir. Yas içindeki bireylerin duygularını yaşamalarının sağlanması gerekmektedir. Ancak bu sürecin sağlıklı yaşanması için hem bireyin çevresindeki kişilere rehberlik etmek, hem de  bireyin kendisine zarar vermeden en uygun koşullarda yasını yaşamasını sağlamak için psikolojik  yardımın önemi oldukça büyüktür.

Bu çalışmada özellikle ebeveynini kaybetmiş çocuklar ele alınmıştır. Ayrıca yapılan araştırmalara ve örnek grup oturumlarına yer verilmiştir.

Moore-Herlihy (1993) ebeveynlerini kaybetmiş 13 öğrenci ile okulda yas grubu oluşturmuştur. Yaşları 13-19 arasında olan bu öğrencilerle 6 oturum planlanmıştır. Uygulanan grup tedavi oturumlarının içerikleri şu şekilde özetlenebilir.

1.Oturum: Olayın Paylaşımı: Üyeler tanışır, ölenin kim olduğu ve ölüm olay ayrıntılarıyla anlatılır. İlk oturum zor ve duygusal olduğu için kapanışı başarmak gerekir. Duygusal dengeyi eski haline getirmek için gevşeme ve soluk alma aktiviteleri uygulana-bilir. Çok üzülmüş, perişan olmuş öğrencilere ayrı bir konuşma zamanı ayrılır.

2.Oturum: Yasın Safhaları: Yasın safhaları hakkın-da bilgi verilir.Ölümden bu yana yaşanan veya orta-ya çıkan düşüncelerin, yas sürecinin farkına varıl-ması sağlanır. Oturumu kapatmada Yas Çözme En-vanteri veya buna benzer bir envanter uygulanabilir yapılabilir. Böylece öğrenciler ölümden hemen sonra ki duygularıyla şimdiki duygularının fark ederler.

3.Oturum: Ölümden Sonraki Olaylar: Cenaze töre-ninin nasıl geçtiği, orada neler hissettikleri hakkında konuşulur. Daha sonra okula dönünce neler olduğu, arkadaşlarının tepkileri anlatılır. Gördükleri  rüyalar, ölen ebeveynle rüyada yaşadıklar ve varsa kabusla-rından bahsedilir.

4.Oturum: Aile Yapısındaki Değişiklikler: Ailede aynı cinsiyette başka biri yoksa yalnız kalma, evde sorumluluğun artması konuları paylaşılır. Yaşayan ebeveynin  yeniden evlenmek isteyeceği, bunun aile düzenine etkisi ve ölen ebeveyne vefasızlık gibi duygular  üzerinde konuşulur.

5.Oturum: Ailedeki Dini Törenler ve Tatiller: Kaybedilen ebeveynden sonra dini törenlerin nasıl geçeceği, mezar ziyaretlerini isteyip istemedikleri konuşulur. Tatillerin nasıl olacağı, ölen ebeveyn olmadığında da onu özledikleri halde eğlenebileceklerinin farkına varmaları sağlanır.

6.Oturum: Kapanış: Grup yaşantısı özetlenir, öğrencilerden değerlendirme yapmaları istenir. Danışmanın her zaman görüşmeye açık olduğu vurgulanıp oturumlar sonlandırılır.

Bu çalışma sonucunda, ebeveynini kaybetmiş öğrencilerin terapiste gitmekte zorlandıkları, ancak tanıdık olan okul ortamını sevdikleri için terapiyi kabul ettikleri görülmüştür. Ayrıca yaşıtları ile yakınlaşma kolaylığı, onların tecrübelerini paylaşmak, rahatlamalarını sağlamıştır. Smead Morganett(1990) ölüm tartışmasının, intihar konusunu içermeden tamamlanamayacağını belirterek  “İntiharı Anlamak” adı altında bir oturum düzenlenmesini önermektedir. Bu oturumda özellikle suçluluk duyguları ele alınır. Tüm üyelerin intihara ilişkin düşünceleri ve bir insanın intihar etme düşüncesinin  nasıl anlaşılabileceği tartışılır. İntihar eğiliminde olan kişilerin özelliklerine ilişkin “İntihar Uyarı Sinyalleri Listesi” dağıtılır. Ve üyelerden böyle kişilere rastladıklarında gizli tutmayıp, danışmanlara veya başka bir yetişkine bildirerek yardım istemeleri söylenir. Yas grubu çalışmalarında “kendini iyileştirmek” adı altında bir oturum da planlanabilir. Bu oturumda da kendine zarar verme davranışı nelerdir (alkol ve hap alışkanlığı, aşırı derecede pasif  veya saldırgan olma, yardım almayı reddetme gibi) üyelere yazdırılıp tartışılır. Kendini iyileştirmeye ilişkin tavsiyeler niteliğinde ifadeler sıralanır.

  • Sevdiğin birini kaybetmekten dolayı kızgınlık duymaktan korkmayın.
  • Yasla baş etmek için danışmandan yardım alın. Yas normal bir süreçtir.
  • Aile üyeleriyle duygularınızı paylaşın, içinize at-mayın.
  • Ölen kişiye söylemek istediklerinizi anlatan bir mektup yazın.
  • Sizi mutlu kılacak hobiler geliştirin.
  • Gönüllü çalışın, başkaları için bir şeyler yapın.
  • Kendinize dikkat edin, düzenli fiziksel egzersizler yapın ve düzenli beslenin.
  • Bakabileceğiniz, sevebileceğiniz bir hayvan alın.

Kaynak: ÇOCUKLARDA YAS (Nuray ERGÜN)

 

Çocuklarda Yas Süreci: 6 Oturumluk Psikolojik Danışma YAPILAN YORUMLAR